Tytuł: BADANIA LABORATORYJNE NIWELATORÓW I PRECYZYJNYCH ŁAT NIWELACYJNYCH
Autor: Józef Beluch, Mariusz Frukacz, Józef Mróz, Andrzej Pokrzywa
Format: B5
Oprawa: miękka
Objętość: 112 str.
ISBN: 978-83-7464-165-4
ROK WYD.: 2008
W zależności od wymaganej dokładności wykonania pomiaru (niwelacji) wyróżnia się łaty do niwelacji technicznej lub precyzyjnej.
Z uwagi na potrzeby transportowe - przewożenie a przede wszystkim noszenie w terenie, łaty były wykonywane z pustych wewnątrz profili drewnianych składanych najczęściej w połowie długości (3 i 4 metrowe). Współcześnie łaty do niwelacji technicznej są wykonywane z profili aluminiowych, wysuwanych teleskopowo co znacznie ułatwia pomiary - dostosowanie długości łaty do potrzeb terenowych. Łaty aluminiowe mają najczęściej długość od 3 do 6 metrów.
Na przedniej stronie łaty jest wykonany, kontrastowych kolorach (białe tło i czerwone/czarne kolejne metry) opis - grafika ułatwiający wykonanie odczytu - pomiaru odległości od stopy łaty do osi celowej niwelatora (kreski poziomej krzyża nitek). Odczyty z łat ustawionych na kolejnych punktach umożliwiają obliczenie różnicy wysokości pomiędzy tymi punktami.
Przy pomiarach o większej dokładności wykorzystuje się żabki niwelacyjne - żeliwne podstawki umożliwiające stabilne ustawienie łaty. Do ustawienia łaty w pionie wykorzystuje się libellę okrągłą, zazwyczaj zamontowaną na stałe na korpusie łaty.
W przypadkach konieczności realizacji dużej liczby lub zapewnienia wysokiej dokładności pomiarów coraz częściej stosowane są niwelatory cyfrowe. Łaty niwelacyjne używane przy takich automatycznych pomiarach mają opis wykonany w formie zbliżonej do kodu kreskowego.
Dzięki temu, że niwelatory cyfrowe mają układ optyczny taki jak zwykłe niwelatory, a łaty "cyfrowe" mają naniesiony po drugiej stronie zwykły podział, możliwe jest wykonanie niwelacji metodą klasyczną.
Podział na łacie wykonany jest w systemie metrycznym. | 
